Vuursteen bewerken. Even terug naar de kern van de zaak

De prehistorische mens vond in vuursteen een bruikbare grondstof voor het maken van werktuigen. Vuursteen of silex is een harde en duurzame steensoort, maar toch broos genoeg om er makkelijk stukken van af te slaan en te bewerken. Vuursteen is ook erg homogeen en splijt daarom ‘mooi’ en relatief voorspelbaar. Eens je de juiste handelingen onder de knie hebt, maak je makkelijk werktuigen zo scherp als een mes. De eerste werktuigen in silex werden zowat 2,5 miljoen jaar geleden gemaakt door de homo habilis, de ‘handige mens’, één van onze directe voorouders. Deze werktuigen waren relatief groot, erg ruw en weinig verfijnd. Ze lijken weinig op de honderdduizenden jaren jongere microlieten uit het Mesolithicum, kleine verfijnde werktuigen die we ook in Kerkhove aantreffen. Logisch, want technologie staat nooit stil. Ook niet tijdens de prehistorie.

In dit bericht gaan we wat dieper in op vuursteenbewerking. Hoe ging de prehistorische mens te werk en hoe evolueerde de technologie doorheen de prehistorie?  Continue reading “Vuursteen bewerken. Even terug naar de kern van de zaak”

Gone with the wind: wat leert ons fossiel stuifmeel?

DSC_0045

De interactie tussen mens en landschap is de rode draad van het onderzoek in Kerkhove. Om het vroegere landschap te reconstrueren kloppen we als archeologen aan bij diverse natuurwetenschappers. Tijdens het terreinwerk nemen we daarom continu bodemstalen die in diverse gespecialiseerde laboratoria worden bestudeerd op de aanwezigheid van resten van planten, insecten en gewervelde dieren. In dit bericht laten we Annelies Storme aan het woord, de palynologe van het team. Zij analyseert de bodemstalen op de aanwezigheid van fossiele stuifmeelkorrels van planten. Deze stuifmeelkorrels, beter bekend als pollen, zijn een uitzonderlijke informatiebron voor veranderingen in begroeiing en vegetatie door de eeuwen heen.
Continue reading “Gone with the wind: wat leert ons fossiel stuifmeel?”

Een prehistorisch kampement opgraven doe je zo!

 

In samenwerking met documentairemaker Jonatan Lyssens werkten we de voorbije weken aan een nieuw educatief filmpje. Het eindresultaat kan je bekijken onderaan dit bericht. Gedurende enkele minuten dompelen wij je onder in de alledaagse realiteit van een archeologische opgraving in Vlaanderen. De focus ligt hierbij op steentijdonderzoek en het graven naar kampementen van prehistorische jagers-verzamelaars. In 10 stappen maak je kennis met de complexe methode die bij zo’n onderzoek hoort en het volledige archeologische proces van opgraven tot publicatie. Veel kijkplezier!

Een paard met stress in 3D

In dit bericht laten we twee van onze specialisten aan het woord: Kim Aluwé, de archeozoöloge van het project die instaat voor de studie van het dierlijk bot en Jeroen De Reu, specialist digitale registratie en 3D documentatie. De twee werkten samen aan de studie van een deel van een paardenskelet dat enkele maanden geleden in de noordelijke gracht van de Romeinse weg werd aangetroffen. Continue reading “Een paard met stress in 3D”

Van Bavay naar Aardenburg ? Even stoppen in Kerkhove…

Iedereen herinnert zich nog wel de Romeinse weg die enkele maanden geleden werd opgegraven in Kerkhove. In het noordelijke deel van de bouwput werden twee parallelle grachten aangetroffen zo’n negen meter van elkaar verwijderd. De grachten van meer dan 1,5 meter breed bakenden een zone af waarin op een eerste niveau steen en ceramisch bouwmateriaal uit de Romeinse tijd werd gevonden. Eronder situeerde zich een laag kleiig en venig materiaal doorspekt met kleine fragmenten gebruiksaardewerk uit dezelfde periode. Op een enkele plaats was ook een houten onderbouw bewaard bestaande uit kruislings gelegde balken en twijgen afgebakend door houten staken.

In dit bericht werpt Wim De Clercq, docent historische perioden aan de Universiteit Gent, zijn licht op de zaak. Hij brengt de recente vondsten in verband met de resultaten uit het onderzoek op de Waarmaardse Kouter tijdens de jaren ’70-’90 en zo komt hij tot een opmerkelijke hypothese rond de mogelijke betekenis van de Romeinse weg uit Kerkhove. Continue reading “Van Bavay naar Aardenburg ? Even stoppen in Kerkhove…”

Klein maar pijn. Microlieten en prehistorische pijlbewapening

In het Mesolithicum of de Middensteentijd werd gebruik gemaakt van bijzonder kleine aangepunte (vuur)stenen objecten bij het maken van erg complexe werktuigen. We noemen deze microlieten. De voorbije maanden kwamen in Kerkhove talrijke microlieten aan het licht; ze worden doorgaans geassocieerd met de bewapening van mesolithische jagers-verzamelaars. In dit bericht zoomen we in op deze prehistorische jachtwapens en gaan we dieper in op vorm, montage en trefkracht. Continue reading “Klein maar pijn. Microlieten en prehistorische pijlbewapening”